• ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ମଧ୍ୟ-ପ୍ଲାଇଓସିନ୍ ଯୁଗରେ (ପ୍ରାୟ ତିନି ନିୟୁତ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ) ଭାରତରେ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଅଧିକ ଥିଲା ଏବଂ ଉଷ୍ମ ଜଳବାୟୁ ଯୋଗୁଁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସମାନ ପରିମାଣରେ ବୃଦ୍ଧି ଆଶା କରାଯାଉଛି ।
• ଭାରତ ଓ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ଜଳବାୟୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି, କୃଷି ଓ ଜଳ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଏହି ତଥ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ ।

ରାଉରକେଲା, ୧୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬: ଜାତୀୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ରାଉରକେଲା (ଏନ୍ଆଇଟି ରାଉରକେଲା)ର ଗବେଷକଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ହୋଇଥିବା ଗବେଷଣାରେ ଭବିଷ୍ୟତର ବିଶ୍ୱ ତାପମାତ୍ରା ଯୋଗୁଁ ଭାରତୀୟ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମୌସୁମୀ କିପରି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ ତାହା ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଛି । ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ନିଷ୍କର୍ଷ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ ଅଫ୍ କ୍ଲାଇମାଟୋଲୋଜିରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି ।

ଭାରତୀୟ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ମୌସୁମୀ ଭାରତରେ ବାର୍ଷିକ ବର୍ଷାର ପ୍ରାୟ ୮୦ ପ୍ରତିଶତ ବର୍ଷା କରିଥାଏ ଏବଂ କୋଟିକୋଟି ଲୋକଙ୍କ, ବିଶେଷକରି କୃଷି ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବିକା ପାଇଁ ମୂଳଦୁଆ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ । କେବଳ ଭାରତରେ ନୁହେଁ ବରଂ ସମଗ୍ର ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ, ଜଳସମ୍ପଦ ଓ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ ।

ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବାରୁ, ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ କରାଯାଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଅଧ୍ୟୟନର ଫଳାଫଳରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଛି । କିଛି ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁଯାୟୀ, ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ତାପମାତ୍ରା ବର୍ଷାକୁ ହ୍ରାସ କରିପାରେ, ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ୟ କିଛି ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ପହଞ୍ଚୁଛନ୍ତି ଯେ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ତୀବ୍ର ହୋଇପାରେ । ମାନବ ଜୀବନଯାପନ ଉପରେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଭାରତୀୟ ମୌସୁମୀ କିପରି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେବ ତାହା ବୁଝିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ ।

ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ, ଏନ୍ଆଇଟି ରାଉରକେଲାର ଆର୍ଥ ଆଣ୍ଡ୍ ଆଟ୍‌ମୋସ୍ଫେରିକ ସାଇନ୍ସ ବିଭାଗର ଆସିଷ୍ଟାଣ୍ଟ ପ୍ରଫେସର ପ୍ରୋ. ନାଗରାଜୁ ଚିଲୁକୋଟି ଏବଂ ରିସର୍ଚ୍ଚ ସ୍କଲାର୍ ଡ. କରିସ୍ମା ଦହିୟା, ଆଇଆଇଏସ୍ଇଆର୍ ମୋହାଲିର ଆର୍ଥ ଆଣ୍ଡ୍ ଏନ୍‌ଭାଇରନ୍‌ମେଣ୍ଟାଲ୍ ସାଇନ୍ସ ବିଭାଗର ପ୍ରୋ. ରାଜୁ ଆଟ୍ଟାଡାଙ୍କ ସହଯୋଗରେ, ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହା କିପରି ଆଚରଣ କରିପାରିବ ତାହା ବୁଝିବା ପାଇଁ ପୃଥିବୀର ଅତୀତରେ ଉଷ୍ମ ସମୟରେ ମୌସୁମୀ କିପରି ଆଚରଣ କରିଥିଲା ତାହା ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିଥିଲେ ।

ଏଥିପାଇଁ, ଗବେଷଣା ଦଳ ଦୁଇଟି ଉଷ୍ମ ଅବଧି ବା ଯୁଗର ତୁଳନା କରିବା ପାଇଁ ଜଳବାୟୁ ମଡେଲ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ:

• ମଧ୍ୟ-ପ୍ଲାଇଓସିନ୍ ଯୁଗ
• ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷାର୍ଦ୍ଧ (୨୦୭୧-୨୧୦୦) ପାଇଁ ଏକ ଉଚ୍ଚ-ନିର୍ଗମ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆକଳନ କରାଯାଇଥିବା ଜଳବାୟୁ

ମଧ୍ୟ-ପ୍ଲାଇଓସିନ୍ ହେଉଛି ଭୂତାତ୍ତ୍ୱିକ ସମୟର ଏକ ଉପବିଭାଗ, ଯାହା ପ୍ରାୟ ୩.୩ ରୁ ୩.୦ ନିୟୁତ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ବ୍ୟାପୀ ଥିଲା । ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଭବିଷ୍ୟତର ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଏହି ସମୟକୁ ପ୍ରାୟତଃ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି, କାରଣ ସେହି ସମୟରେ ପୃଥିବୀର ଜଳବାୟୁ ପ୍ରଣାଳୀର ଅନେକ ଦିଗ ବର୍ତ୍ତମାନର ବିଶ୍ୱ ଉଷ୍ଣତାର ପରିକଳ୍ପିତ ଭବିଷ୍ୟତ ସହିତ ସଦୃଶ ଅଟେ । ଫଳସ୍ୱରୂପ, ତାପମାତ୍ରା, ସମୁଦ୍ର ସ୍ତର ଓ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ସଞ୍ଚାଳନରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଏହାକୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନାଲଗ୍ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ।

ମଧ୍ୟ-ପ୍ଲାଇଓସିନ୍ ଯୁଗରେ, ବିଶ୍ୱ ତାପମାତ୍ରା ପୂର୍ବ-ଶିଳ୍ପ ସ୍ତର ତୁଳନାରେ ପ୍ରାୟ ଚାରି ଡିଗ୍ରୀ ଅଧିକ ଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନର ଜଳବାୟୁ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଶତାବ୍ଦୀ ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ତାପମାତ୍ରା ଏହି ସମାନ ସ୍ତରକୁ ପହଞ୍ଚିପାରେ । ଏହି ଆଧାରରେ, ଗବେଷକମାନେ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥିଲେ ଯେ ପୃଥିବୀ ଉଷ୍ମ ହେଲେ ଭାରତୀୟ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମୌସୁମୀ କିପରି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରେ ।

ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ମଧ୍ୟ-ପ୍ଲାଇଓସିନ୍ ଯୁଗରେ ଭାରତରେ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଅଧିକ ଥିଲା ଏବଂ ଉଷ୍ମ ଜଳବାୟୁ ଯୋଗୁଁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସମାନ ପରିମାଣରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି ।

ତଥାପି, ଉଭୟ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବର୍ଷା ବୃଦ୍ଧିର କାରଣ ଭିନ୍ନ ଅଟେ । ମଧ୍ୟ-ପ୍ଲାଇଓସିନ୍ ଯୁଗରେ, ପ୍ରବଳ ପବନ ଓ ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ସଞ୍ଚାଳନ ଯୋଗୁଁ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଅଧିକ ଥିଲା । ଭବିଷ୍ୟତ ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଏକ ଉଷ୍ମ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ଅଧିକ ଆର୍ଦ୍ରତା ଧରି ରଖିବାରୁ ବର୍ଷା ବୃଦ୍ଧିର ପ୍ରାଥମିକ କାରଣ ହୋଇପାରେ ।

ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ନିଷ୍କର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଏନ୍ଆଇଟି ରାଉରକେଲାର ଆର୍ଥ ଆଣ୍ଡ୍ ଆଟ୍‌ମୋସ୍ଫେରିକ ସାଇନ୍ସ ବିଭାଗର ଆସିଷ୍ଟାଣ୍ଟ ପ୍ରଫେସର ପ୍ରୋ. ନାଗରାଜୁ ଚିଲୁକୋଟି କହିଛନ୍ତି, "ଭବିଷ୍ୟତକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଅତୀତ ଏକ ଚାବିକାଠି ଅଟେ । ମଧ୍ୟ-ପ୍ଲାଇଓସିନ୍ ଯୁଗର ଉଷ୍ମ ଜଳବାୟୁକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରି, ଆମେ ବିଶ୍ୱ ତାପମାତ୍ରା ମୁକାବିଲାରେ ଭାରତୀୟ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମୌସୁମୀ କିପରି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇପାରେ, ସେ ବିଷୟରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଥାଉ । ଆମର ଗବେଷକ ଦଳ ଜାଣିପାରିଲେ ଯେ, ଉଷ୍ମ ଜଳବାୟୁ ଯୋଗୁଁ, ଭାରତ ମହାସାଗର ଓ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ଆର୍ଦ୍ରତା ସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି, ଯାହା ଭାରତ ଆଡ଼କୁ ଆର୍ଦ୍ରତାର ପ୍ରବାହକୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଭାବରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବ । ଦଳ ଏହା ମଧ୍ୟ ପରିଲକ୍ଷିତ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସର୍ବାଧିକ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ହେଉଥିବା ମାସ ଜୁଲାଇରୁ ଅଗଷ୍ଟକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ । ଭାରତ ଓ ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି, କୃଷି ଓ ଜଳ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଏହି ନିଷ୍କର୍ଷ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ ।" 

ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ସ୍ୱରୂପ, ଗବେଷଣା ଦଳ ଭାରତର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ବୃହତ ପାଗ ପ୍ରଣାଳୀର ପ୍ରଭାବ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ବର୍ଷା ପଦ୍ଧତି ଉପରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି ।

ବର୍ଷାର ଢାଞ୍ଚାକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝିବା ଦ୍ଵାରା ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରୁଥିବା ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ବନ୍ୟା ଓ ମରୁଡ଼ି ପାଇଁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚେତାବନୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଉନ୍ନତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିପାରିବ । ଯଦି ବର୍ଷାର ସମୟ ଓ ତୀବ୍ରତା ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ଫସଲ ଚକ୍ର ଓ ଜଳସେଚନକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ ଯୋଜନା କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ ।

ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ଗଙ୍ଗା ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ନଦୀ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଜଳସମ୍ପଦର ଉତ୍ତମ ପରିଚାଳନାରେ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକମାନଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିପାରିବ, ଏବଂ ବନ୍ୟାପ୍ରବଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳ ଯୋଜନାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ ।

ଏହି ଗବେଷଣା ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୂଚନାଭିତ୍ତିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣକୁ ସମର୍ଥନ କରେ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ସମାଜ ଉପରେ ଏହାର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବକୁ ଭଲ ଭାବରେ ଆକଳନ କରିବା ପାଇଁ ଆଞ୍ଚଳିକ ଜଳବାୟୁ ପ୍ରଣାଳୀର ନିରନ୍ତର ବୈଜ୍ଞାନିକ ତଦନ୍ତର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରେ ।